Chcesz wiedzieć na co idą Twoje podatki? Gdzie marnowane są pieniądze? Z jakich elementów składa się państwo?

Fundacja Republikańska uruchomiła projekt Map Dochodów i Wydatków Państwa oraz Mapy Zatrudnienia w Sektorze Publicznym. Są one zbiorem wszystkich danych o kosztach i dochodach oraz o tym ilu urzędników i innych pracowników zatrudnia sektor publiczny. Robimy to, gdyż patrzenie władzy na ręce to podstawa społeczeństwa obywatelskiego, które chcemy z Wami budować. W końcu państwo finansuje się z naszych pieniędzy, więc musimy wiedzieć na co je wydaje.

Zasadniczym celem Mapy Wydatków Państwa jest pokazanie obywatelom, na co rządzący przeznaczają ich podatki oraz co powoduje tak groźne narastanie długu publicznego. Natomiast w ramach Mapy Dochodów pokazujemy drugą stronę medalu – skąd pochodzą na to środki.

Jakie cele spełniają Mapy Dochodów i Wydatków?

  • są użytecznym narzędziem obrazującym skalę przepływów finansowych państwa
  • pokazują jak wiele różnych instytucji jest finansowanych przez państwo polskie
  • wskazują źródła dochodów sektora finansów publicznych
  • przedstawiają priorytety budżetowe administracji
  • pozwalają prowadzić w pełni merytoryczną dyskusję o stronie wydatkowej i dochodowej (podatkowej), opartą o twarde, ale i przystępnie przedstawione dane
  • edukuje ludzi jak działa państwo i z jakich elementów się składa

Mnogość wydatków, mnogość instytucji tworzy niebywały chaos, gdzie niejednokrotnie mnożą się kompetencje, mogą dublować się wydatki na ten sam cel, co prowadzi do nieefektywności w funkcjonowaniu państwa.

Tworząc Mapy pragniemy zachęcić do szerokiej i merytorycznej dyskusji na temat finansów państwa.

MAPY 2019

Przedstawiamy Mapę Wydatków Państwa oraz Mapę Dochodów za rok 2019, które przygotowaliśmy aby przedstawić skalę całego Państwa oraz pokazać, na co rządzący przeznaczają nasze pieniądze.

Przedstawiamy Mapę Wydatków Państwa oraz Mapę Dochodów za rok 2019, które przygotowaliśmy aby przedstawić skalę całego Państwa oraz pokazać, na co rządzący przeznaczają nasze pieniądze.

Projekt, rozpoczęty w 2012, przedstawiający pierwszą mapę za rok 2011, trwa nadal – tegoroczna Mapa Wydatków jest już dziewiątym tego typu opracowaniem.

Wg naszych wyliczeń wydatki które ponieśliśmy jako państwo w 2019 roku wyniosły 925 mld zł przy dochodach na poziomie 885 mld zł. Było to odpowiednio 34 mld zł i 55,5 mld zł więcej niż w 2018 roku, dla porównania w roku 2011 wydatki wyniosły 665 mld zł.

Udział wydatków publicznych w PKB od lat systematycznie maleje, od ponad 43,6% w 2011 do 40,4% w 2019 roku, natomiast udział dochodów przeciwnie – rośnie i w 2019 roku wynosił 38,7%.

Deficyt

Odkąd publikujemy obie mapy, czyli od 2015 roku, deficyt finansów publicznych systematycznie maleje, w 2019 roku zanotowaliśmy najniższy deficyt, wynosił on niecałe 40 mld zł, był niższy aż o 60% niż w 2015, kiedy to deficyt wynosił 101 mld zł. Jest to dobry i pożądany trend.

Wiele źródeł danych

Jedna Mapa to setki, jak nie tysiące stron sprawozdań z wykonania budżetów, dziesiątki sprawozdań finansowych. Wszystko to należało przeanalizować aby mogły powstać dwie grafiki, które zawierają wszystko, co jest finansowane z naszych pieniędzy.

Wydatki Budżetu Państwa to 414 mld zł, nie stanowią one zatem nawet połowy wszystkich wydatków, aby pokazać więc pełen obraz skali państwa należało skonsolidować i uporządkować wydatki:

●      budżetu państwa

●      samorządów

●      funduszy ubezpieczeń społecznych

●      funduszy celowych agencji

●      pozostałych instytucji publicznych

Efektem naszych prac jest najbardziej obszerne, transparentne i przejrzyste zestawienie całościowych wydatków i dochodów państwa.

Na jednej Mapie Wydatków wyszczególnionych jest niemal 400 pozycji. Mimo tak dużej liczby danych, wizualizacja pozwala łatwo i szybko porównać poszczególne pozycje między sobą.

Na Mapach powierzchnia poszczególnych kół jest proporcjonalna do pozostałych kwot przedstawionych na Mapie dzięki czemu w prosty i czytelny sposób przedstawione są różnice pomiędzy poszczególnymi pozycjami.

Własny podział

Wydatki

Dla maksymalnej przejrzystości i jasności danych, zaproponowaliśmy autorski system klasyfikacji dochodów i wydatków publicznych.

Wydatki przedstawione są według celów, w 17 kategoriach, takich jak:

●      Bezpieczeństwo i sprawiedliwość

●      Edukacja

●      Emerytury i renty

●      Finanse

●      Gospodarka

●      Infrastruktura

●      Instytucje polityczne

●      Kultura i media

●      Nauka i szkolnictwo wyższe

●      Obrona narodowa

●      Pomoc społeczna

●      Rolnictwo

●      Rynek pracy

●      Sport i turystyka

●      Środowisko

●      Utrzymanie samorządów

●      Zdrowie

Udział poszczególnych działów w 2019 roku przedstawiono poniżej

Wydatki przeznaczone na 3 działy stanowią ponad połowę wszystkich wydatków: renty i emerytury (287,5 mld), Zdrowie (107 mld), Edukacja (85 mld)

Dochody

Dochody podzieliliśmy według źródeł ich pochodzenia na 6 kategorii:

●      Podatki od pracy

●      Podatki od konsumpcji

●      PIT według skali podatkowej

●      Podatki związane z działalnością gospodarczą

●      Podatki od majątku

●      Pozostałe dochody

Dochody państwa wzrosły aż o 55,5 mld zł

Cieszy duży wzrost dochodów, jednakże po zapoznaniu się z ich strukturą w dalszym ciągu mamy wątpliwości co do sprawiedliwości i efektywności polskiego systemu podatkowego, który w większym stopniu obciąża dochody z pracy niż konsumpcję.

Konstrukcja systemu nie zachęca do akumulacji kapitału pochodzącego z pracy (główne źródło dochodu większości Polaków), ponieważ zostaje on wysoko opodatkowany przed otrzymaniem wynagrodzenia, które można zainwestować.

Coraz mocniej opodatkowana jest działalność gospodarcza, a dobra koniunktura na rynku pracy przełożyła się na największy wzrost dochodów względem pozostałych działów.

Mnogość wydatków, mnogość instytucji tworzy niebywały chaos, gdzie niejednokrotnie mnożą się kompetencje, mogą dublować się wydatki na ten sam cel, co prowadzi do nieefektywności w funkcjonowaniu państwa.

Tworząc Mapy pragniemy zachęcić do szerokiej i merytorycznej dyskusji na temat finansów państwa.